Waarneming.nl en de NDFF
Waarneming.nl is een online platform waar je natuurwaarnemingen kunt vastleggen en je kennis over de natuur kunt vergroten. De verzamelde data op Waarneming.nl worden ook in de NDFF opgeslagen. Hoe dat precies in zijn werk gaat, lees je op deze pagina.
Wanneer komen gegevens van Waarneming.nl in de NDFF?
De database van de NDFF synchroniseert wekelijks met de database van Waarneming.nl. Nieuwe waarnemingen, mutaties en verwijderingen worden op maandag en dinsdag verwerkt in de NDFF. Voor geautoriseerde organisaties die gebruik maken van het NDFF Uitvoerportaal, zijn de gevalideerde gegevens uiterlijk woensdag zichtbaar in het Uitvoerportaal. De laatste actualisatie van de data is zichtbaar in de Flora & Fauna Verkenner, de applicatie die toegang geeft tot de open data van de NDFF.
Welke gegevens van Waarneming.nl komen in de NDFF?
Op de open data van de NDFF is het opendatabeleid (ODB) van toepassing, dat onder meer de gebruiksbepalingen en de Lijst Kwetsbare Soorten (LKS) omvat. Daarnaast is het kwaliteitsbeleid van toepassing. In het kort betekent dat:
- Waarneming.nl alleen waarnemingen deelt met de NDFF als waarnemers data delen met ‘vertrouwde projecten en partners’ of ‘als open data’ is geselecteerd.
- Waarnemingen met lopend embargo alleen naar de NDFF gaan als ‘Deel embargowaarnemingen met vertrouwde partners’ is aangevinkt. Dat is ongeacht of waarnemer of platform het embargo heeft ingesteld. Waarnemingen met een embargo meer dan 5 jaar in de toekomst worden niet geïmporteerd. De reden is dat een dergelijk lange periode twijfelachtig is en elke motivatie ontbreekt. Ook is het gebruiksrecht onduidelijk en de bruikbaarheid zeer beperkt. Let op: de LKS specificeert al welke taxa verborgen zijn omdat geheimhouding bescherming van een soort meer ten goede komt dan enige vorm van openbaarmaking.
- De Flora & Fauna Verkenner van de NDFF geeft toegang tot open data. Open data bestaat uit gevalideerde waarnemingen. Waarnemingen die vallen onder de LKS worden in deze applicatie automatisch vervaagd. Let op: vervaging onder LKS wijkt soms af van vervaging op Waarneming.nl. Waarnemingen met gebruiksbepaling ‘vervaagd (1 km)’ zijn op 1x1km beschikbaar. Waarnemingen met lopend embargo zijn niet beschikbaar.
- Het Uitvoerportaal van de NDFF geeft geautoriseerde gebruikers toegang tot gevalideerde waarnemingen. Ook waarnemingen die vallen onder de LKS of met gebruiksbepaling ‘vervaagd (1 km)’ zijn op detailniveau beschikbaar. Waarnemingen met lopend embargo zijn niet beschikbaar, omdat het Uitvoerportaal niet kan laten zien dat een embargo actief is. Ook verhindert een (niet gedocumenteerd) embargo de bruikbaarheid voor de meeste gebruiksdoelen.
- Voor validatoren en onderzoekers zijn ook waarnemingen met embargo tot 5 jaar in toekomst zichtbaar.
- Waarnemingen met een radius groter dan 25 kilometer komen niet in de NDFF.
Metadata
Metadata zijn extra gegevens die meekomen bij de waarnemingen. Bijvoorbeeld de bronhouder en het protocol van de waarneming. De waarnemingen die van Waarneming.nl in de NDFF komen, krijgen nauwelijks metadata mee. De bronhouder is standaard ‘Waarneming.nl’. Eventuele protocollen, nulwaarnemingen, tellingen en looproutes komen niet in de NDFF.
Codes en taxonomie
Waarneming.nl en de NDFF gebruiken hun eigen codes en taxonomie. Dat is opgelost door een vertaling te maken die wekelijks (automatisch) wordt bijgewerkt. In sommige gevallen gebeurt dit handmatig als dit noodzakelijk is door wijzigingen aan de taxonomie binnen Waarneming.nl of de NDFF.
Nieuwe codes en soortnamen (taxa) moeten eerst worden geregistreerd in het NDFF-woordenboek. Dit kan enige tijd duren omdat er voldoende zekerheid nodig is dat een nieuwe soort is gevonden, en een nieuwe code echt nodig is.
Het validatieproces van Waarneming.nl en de NDFF
Vele vrijwilligers zetten zich bij Waarneming.nl in om de waarnemingen te valideren. Deze validatoren werken in teamverband met een coördinator. Coördinatoren worden door de NDFF aangesteld. Omdat de kwaliteit voldoet aan de NDFF normen voor kwaliteitsborging neemt de NDFF de validatieoordelen in principe over. Net als voor andere dataleveranciers vinden geregeld controles plaats op structurele of incidentele gebreken.
Daarnaast geldt dat:
- (Automatisch) goedgekeurde waarnemingen worden een op een overgenomen in de NDFF. Wat nog niet zichtbaar is in de NDFF-portalen is of een waarneming op Waarneming.nl is goedgekeurd met een groen vinkje (met bewijs) of met een blauw vinkje (zonder bewijs). De Flora & Fauna Verkenner en het Uitvoerportaal tonen voorlopig alleen nog de indicatie ‘betrouwbaar’. Deze informatie wordt al wel opgeslagen in de NDFF voor gebruik in onderzoek en afbakening van referentiewaarnemingen (nu groen en blauw vinkje).
- Waarnemingen met de status ‘In behandeling’ en ‘(nog) niet te beoordelen’ worden een op een overgenomen, met dezelfde status.
- Op Waarneming.nl afgekeurde waarnemingen gaan niet naar de NDFF.
- Op Waarneming.nl ‘te beoordelen’ waarnemingen gaan naar de NDFF. Daarvan gaan waarnemingen zonder bewijs langs de autovalidatie van de NDFF. Een ‘te beoordelen’ waarneming zonder bewijs op Waarneming.nl kan dus goedgekeurd in de NDFF staan. Jaarlijks gaat het om ongeveer één miljoen waarnemingen. De NDFF autovalidatie werkt met grofweg dezelfde kennisregels, maar (veel) meer referentiewaarnemingen waardoor veel waarnemingen alsnog automatisch kunnen worden gevalideerd. Daarvan is (nog) geen terugkoppeling mogelijk van NDFF retour naar Waarneming.nl. Resterende ongevalideerde waarnemingen (inclusief álle gedocumenteerde ongevalideerde waarnemingen) zijn in het NDFF validatieportaal en voor onderzoekers opvraagbaar, maar worden alleen aan de bron gevalideerd.
Lees meer over het validatieproces van de NDFF
Structurele en incidentele problemen in de datastroom
De datastroom van Waarneming.nl naar de NDFF is de afgelopen jaren verbeterd. Bijna alle bekende structurele problemen zijn opgelost. Naast structurele problemen kunnen er ook een incidenten bij het laden optreden. In die gevallen komen nieuwe waarnemingen, wijzigingen en verwijderingen op Waarneming.nl tijdelijk niet in de NDFF.
Bekende issues (laatst bijgewerkt: 16-09-2025)
Op dit moment zijn er geen (bekende) issues.
Meer informatie
Ben je benieuwd welke databestanden nog meer in de NDFF staan?
Bekijk de pagina Databestanden in de NDFF
Heb je een andere vraag of een vraag over een specifieke waarneming?
Kijk dan op de Hulp- en contactpagina
Veelgestelde vragen over natuurdata
-
Komen de tellingen in het kader van de Live-Atlas uiteindelijk ook in de NDFF?
Op dit moment staan de tellingen van de Live-Atlas nog niet in de NDFF. Zie voor een actuele overzicht van databestanden in de NDFF.
-
Wat is de Flora & Fauna Verkenner?
De Flora & Fauna Verkenner is de toegangspoort tot open data in de NDFF. Met deze applicatie kun je waarnemingen zien en downloaden. Het gaat om ruim 200 miljoen waarnemingen van planten- en diersoorten overal in Nederland.
Lees meer over de Flora & Fauna Verkenner of ga direct naar de Flora & Fauna Verkenner.
-
Wat is een protocol?
Een protocol is een gestandaardiseerde telmethode. Het protocol geeft informatie over de wijze waarop waarnemingen zijn verzameld. Het is mogelijk dat er geen protocol is gebruikt (‘losse waarnemingen’), of een van de vele gestructureerde inventarisatieprotocollen.
Het protocol bepaalt de waarde van een waarneming. Een losse waarneming van een Zwarte specht geeft weinig informatie, alleen dat die soort op dat moment is gezien. Een territoriumstip vanuit een NEM-protocol is vastgesteld na meerdere bezoeken, op gunstige momenten en vertelt veel meer over wat er is gezien, en wat niet.
Bekijk de overzichtspagina Protocollen -
Wat zijn kennisregels?
Iedere waarneming in de NDFF wordt automatisch gecontroleerd aan de hand van kennisregels. De kennisregels toetsen de waarnemingen op waarschijnlijkheid. Voor elke soort staat in de kennisregels beschreven:
- wanneer de soort actief is (vliegperiode, bloeiperiode, vroegste en laatste dag in het jaar);
- de maximale afstand buiten het huidige verspreidingsgebied);
- het maximaal aantal exemplaren per waarneming.
De criteria worden vastgesteld door experts die samen een validatieteam vormen.